برنامه محو پولیو - افغانستان
مرکز اضطراری عملیاتی
محو پولیو یکی از اولویتهای اساسی دولت افغانستان و وزارت صحت عامه (MoPH) است. دولت افغانستان همچنان به هدف جهانی محو کامل پولیو متعهد بوده و برای تحقق آن تلاش میکند.
به همین منظور، مرکز ملی اضطراری عملیاتی (Emergency Operations Center – EOC) در ماه نوامبر سال ۲۰۱۶ میلادی، زیر چتر وزارت صحت عامه و با حمایت مالی بنیاد گیتس (Gates Foundation) ایجاد شد تا بهعنوان مرکز هماهنگی تلاشهای دولت افغانستان برای محو پولیو فعالیت کند.
اهداف مرکز اضطراری عملیاتی (EOC)
هدف مرکز اضطراری عملیاتی، نظارت مؤثر بر فعالیتهای محو پولیو در افغانستان و ایجاد هماهنگی میان تمامی شرکای این برنامه است.
این مرکز اولویتها و راهکارهای مؤثر را برای فعالیتهای محو پولیو تعیین میکند تا برنامهریزی، تطبیق و نظارت بر این فعالیتها بهگونهای منظم و مؤثر انجام شود.
از جمله مسئولیتهای مرکز اضطراری عملیاتی، هماهنگی و حفظ ارتباط با شرکای ابتکار محو پولیو (Polio Eradication Initiative – PEI) و برنامه معافیت کتلوی (Routine Immunization – RI)، تقویت عملیات و ارتباطات، گسترش دادخواهی (Advocacy) و تحکیم همکاری و مشارکت میان شرکا است.

ساختار و شیوه کاری مرکز اضطراری عملیاتی (EOC)
مرکز اضطراری عملیاتی تحت رهبری وزارت صحت عامه فعالیت میکند. اعضای اصلی این مرکز عبارتاند از: سازمان صحی جهان (WHO)، صندوق حمایت از اطفال سازمان ملل متحد (UNICEF)، بنیاد گیتس (Gates Foundation)، مرکز کنترول و وقایه امراض ایالات متحده امریکا (CDC)، روتری انترنشنل (Rotary International)، پروژه اصلی پولیو (Core Group Polio Project – CGPP)، مدیر برنامه معافیت کتلوی (EPI) و مسئول ملی پولیو (National Polio Focal Point).
مرجع اصلی تصمیمگیریهای استراتیژیک در مرکز اضطراری عملیاتی، گروه کاری استراتیژی (Strategy Working Group – SWG) است که نمایندگان دولت و شرکای اصلی در آن عضویت دارند.
سازمان صحی جهان (WHO) و یونیسف (UNICEF) شرکای اصلی تطبیقکننده برنامه پولیو هستند، در حالی که بنیاد گیتس (Gates Foundation)، مرکز کنترول و وقایه امراض ایالات متحده امریکا (CDC) و روتری انترنشنل (Rotary International) حمایت مالی و تخنیکی این برنامه را فراهم میکنند. پروژه اصلی پولیو (CGPP) نیز از هماهنگی با مؤسسات غیردولتی (NGOs) پشتیبانی میکند.
مرکز ملی اضطراری عملیاتی در کابل موقعیت دارد و چهار مرکز منطقوی اضطراری عملیاتی در ولایتهای کندهار، ننگرهار، هرات و پکتیا فعالیت میکنند. افزون بر آن، یک مرکز ولایتی اضطراری عملیاتی نیز در ولایت هلمند فعال است.
شرکای اصلی ابتکار جهانی محو پولیو (GPEI)
• |
ابتکار جهانی محو پولیو (Global Polio Eradication Initiative – GPEI) پنج شریک اصلی دارد. |
| • |
سازمان جهانی صحت (WHO)، نهاد رهبریکننده تطبیق کمپاینهای تکمیلی واکسیناسیون (Supplementary Immunization Activities – SIA) و فعالیتهای نظارت بر پولیو است. |
| • |
یونیسف (UNICEF)، نهاد رهبریکننده در بخشهای ارتباطات، دادخواهی، ارتباطات برای توسعه (Communication for Development – C4D) و تدارک و مدیریت واکسینها است. |
| • |
بنیاد گیتس (Gates Foundation) یکی از مهمترین تمویلکنندگان ابتکار محو پولیو (PEI) است و از فعالیتهای مرکز اضطراری عملیاتی (EOC)، خدمات صحی مدغم و کمکهای تخنیکی حمایت میکند. |
| • |
روتری انترنشنل (Rotary International) یکی از تمویلکنندگان اصلی ابتکار جهانی محو پولیو (GPEI) است. |
| • |
مرکز کنترول و وقایه امراض ایالات متحده امریکا (CDC) یکی از شرکای اصلی GPEI است که برای ابتکار محو پولیو (PEI) حمایتهای تخنیکی و ظرفیتسازی فراهم میکند و همچنان از تحقیقات و سرویهای مرتبط با محو پولیو و واکسیناسیون پشتیبانی مینماید. |
راهبرد مشارکت جامعه
بر اساس تعریف مرکز کنترول و وقایه امراض ایالات متحده امریکا (CDC)، مشارکت جامعه روندی است که از طریق همکاری و کار مشترک با افرادی و جوامعی انجام میشود که بر اساس نزدیکی جغرافیایی، منافع مشترک یا شرایط مشابه با یکدیگر ارتباط دارند، تا مشکلاتی را حل کنند که بر صحت و زندگی مردم تأثیر میگذارند.
مشارکت جامعه در تغییر محیط و رفتار مردم نقش مهمی دارد و از همین طریق به بهبود سلامت جامعه و اعضای آن کمک میکند.
در بسیاری از موارد، مشارکت جامعه زمینه همکاری و شراکت میان شرکای مختلف را فراهم میسازد که در بسیج منابع، تقویت سیستمها، بهبود روابط میان شرکا و بهبود پالیسیها، برنامهها و شیوههای کاری نقش مهمی ایفا میکند.
راهبرد ارتباطات و دادخواهی
پلان استراتیژیک ارتباطات یکی از ارکان اساسی برنامه محو پولیو در افغانستان است. این پلان بر افزایش آگاهی عامه، بلند بردن سطح آگاهی جامعه در مورد اهمیت واکسین و ایجاد نگرش مثبت نسبت به واکسین پولیو تمرکز دارد.
با این حال، تطبیق موفقانه این پلان مستلزم درک عمیق از مشکلات جامعه و شرایطی است که برنامه پولیو در آن فعالیت میکند.
پلان ارتباطات با استفاده از چارچوب معیاری ارتباطات استراتیژیک، برای دستیابی به اهداف برنامه محو پولیو تطبیق میشود.
| • |
راهبرد منطقوی برای موثریت بیشتر: پلانهای ارتباطی منطقوی با در نظر گرفتن ویژگیهای فرهنگی، گویشهای محلی و نیازهای هر منطقه ترتیب و تنظیم میشوند. |
| • |
برنامهریزی استراتیژیک برای تأثیر بیشتر: فعالیتهای ارتباطی بر حل چالشهای اساسی برنامه، از جمله امتناع از واکسین، جمعیتهای سیار پرخطر و تبلیغات نادرست و شایعات تمرکز دارند. |
| • |
استفاده مؤثر از معلومات: معلومات گردآوریشده از سرویهای ساحوی برای بهبود تطبیق راهبرد ارتباطات و افزایش موثریت آن مورد استفاده قرار میگیرد. |
| • |
پیامها: پیامهای هماهنگ و یکسان، اساس ارتباطات مؤثر را تشکیل میدهند. پیامهای کلیدی مربوط به مشارکت جامعه و سایر فعالیتهای ارتباطی بهگونه دوامدار بازنگری و تجدید میشوند. |
| • |
هماهنگی: همکاری و هماهنگی میان تیمهای ارتباطی ملی و منطقوی تقویت میشود. همچنان همکاری میان برنامه پولیو و سایر برنامههای تکمیلی صحی، از جمله ارجاع افراد نیازمند به خدمات صحی و برنامه معافیت کتلوی، گسترش مییابد. |
| • |
شراکتها: شبکه افراد بانفوذ و شرکای برنامه گسترش داده میشود تا علمای دین، مراکز صحی، شوراهای صحی، وکلای گذر و سایر افراد بانفوذ نیز در آن شامل شوند. |