څارنه

په افغانستان کې د پولیو څارنه

د پولیو څارنه (نظارت) د افغانستان د پولیو له منځه وړلو پروګرام بنسټیزه برخه ده. دا سیسټم هغه مهم معلومات برابروي چې د پولیو ویروس د موندلو، د ویروس د خپرېدو د څارنې، او د واکسیناسیون او ناروغۍ د خپرېدو پر وړاندې د چټک غبرګون د فعالیتونو د لارښوونې لپاره اړین دي. که یو حساس او اغېزناک د څارنې سیسټم موجود نه وي، نو دا به ناشونې وي چې معلومه شي پولیو ویروس په کومو سیمو کې څنګه خپرېږي. افغانستان د پولیو د څارنې لپاره دوه بشپړوونکي سیسټمونه کاروي: د حاد نرم فلج (AFP) څارنه او چاپېریالي څارنه. دواړه سیسټمونه د هېواد په کچه د څارنې د ځانګړو کارکوونکو له خوا عملي کېږي.

د حاد نرم فلج (AFP) څارنه

د حاد نرم فلج (AFP) څارنه له ۱۵ کلونو څخه د کم عمر د ماشومانو ترمنځ د پولیو د شکمنو پېښو د موندلو نړۍوال معیار (Gold Standard) ګڼل کېږي.

په افغانستان کې د حاد نرم فلج (AFP) د څارنې شبکه دولتي او خصوصي روغتیايي مرکزونه، روغتونونه، د فزیکي بیارغونې مرکزونه، درملتونونه، د منځنۍ کچې روغتیايي کارکوونکي، دودیز معالجه کوونکي، د زیارتونو متولیان او د ټولنې رضاکاران رانغاړي.

د حاد نرم فلج (AFP) هره شکمنه پېښه سمدستي راپور کېږي، په اړه یې بشپړه پلټنه ترسره کېږي او د لابراتوار له لارې ازمویل کېږي، څو معلومه شي چې د پولیو ویروس پکې شته او که نه. که د پولیو ویروس وموندل شي، نو د ویروس جنیټیکي شننه ترسره کېږي، څو د هغه سرچینه او د خپرېدو لارې معلومې شي. دا معلومات د هدفمند واکسیناسیون او د ناروغۍ د خپرېدو پر وړاندې د اغېزناک غبرګون په پلان جوړونه کې مهم رول لري.

د افغانستان د حاد نرم فلج (AFP) د څارنې سیسټم په دوامداره توګه د شکمنو پېښو په موندلو کې لوړ اغېزناکتوب ساتلی او د څارنې نړۍوال ټاکل معیارونه یې په بریالیتوب پوره کړي دي. د څارنې د کیفیت شاخصونه په منظم ډول ارزول کېږي، څو ډاډ ترلاسه شي چې شکمنې پېښې پر وخت موندل کېږي، پلټل کېږي او لابراتواري ازموینې یې په ټاکلي وخت ترسره کېږي.

چاپېریالي څارنه

چاپېریالي څارنه د حاد نرم فلج (AFP) د څارنې بشپړوونکې ده. په دې سیسټم کې د فاضله اوبو نمونې د وحشي پولیو ویروس (WPV) او له واکسین څخه د رامنځته شوي پولیو ویروس (VDPV) د موندلو لپاره ازمویل کېږي.

دا سیسټم د پولیو ویروس د خپرېدو په موندلو کې مرسته کوي، حتی هغه مهال چې د فلج هېڅ پېښه نه وي ثبت شوې. له همدې امله، چاپېریالي څارنه د ویروس د خپرېدو د وختي خبرداري وسیله ده او د پروګرام د غبرګون د سمې لارښوونې لپاره مهم معلومات برابروي.

د نمونو د راټولولو ځایونه د هېواد په ټولو سیمو کې فعال دي او په منظم ډول ارزول کېږي، څو ډاډ ترلاسه شي چې د څارنې شبکې چارې په ښه توګه پر مخ روانې دي.

د حاد نرم فلج او چاپېریالي څارنې دواړه سیسټمونه په ګډه د پولیو ویروس د خپرېدو په چټک کشف کې مرسته کوي او هغه شواهد برابروي چې د پروګرام د پرېکړو او د ناروغۍ د خپرېدو پر وړاندې د چټک غبرګون لپاره اړین دي.

د څارنې کیفیت

د افغانستان د پولیو له منځه وړلو پروګرام په منظم ډول د څارنې د فعالیت ارزونه کوي، څو د پېښو د موندلو، پلټنې، د نمونو راټولولو، اسنادو، د معلوماتو کیفیت او د پروګرام د شریکانو ترمنځ همغږي وارزول شي.

د دې ارزونو موندنې د کارکوونکو د وړتیا لوړولو، اغېزناکې څارنې، ټولنیز مشارکت، او د څارنې د کیفیت د پیاوړتیا لپاره کارول کېږي، څو ډاډ ترلاسه شي چې د څارنې سیسټم د پولیو ویروس د خپرېدو په وړاندې حساس، اغېزناک او چټک دی.

نور معلومات

د پولیو د څارنې، نړۍوالو معیارونو او تخنیکي لارښوونو په اړه د لا زیاتو معلوماتو لپاره لاندې سرچینې وګورئ:

د پولیو له منځه وړلو نړۍوال نوښت (GPEI) – د پولیو څارنه

د روغتیا نړۍوال سازمان (WHO) – د پولیو د نړۍوالې څارنې کاري پلان ۲۰۲۵-۲۰۲۶